Kan IJsselmeer nationaal park worden?

Het IJsselmeer hoort met 1100 vierkante kilometer bij de grote zoetwatermeren van Europa. Je kunt er vissen, varen, van natuur genieten. Vogels foerageren er en zoeken de rust op. Er wordt drinkwater uit gewonnen, maar ook zand, er staan windmolens en er zijn plannen voor zonneparken. Maar wie is eigenlijk de baas op die waterplas?

Het IJsselmeer valt onder zes provincies, een serie gemeenten, waterschappen en overheidsdiensten. Een ratjetoe. De IJsselmeervereniging werpt zich sinds de dreiging van een Markerwaardpolder op voor het meer in al zijn schoonheid en facetten. Maar beschermen is moeilijk met zo’n club van amper duizend leden. Zou het een idee zijn er een Nationaal Park van te maken?

Rechtenstudent Lotte Hoek uit Zwolle verdiepte zich op verzoek van de vereniging in het wel en wee van het water. Op de ledenvergadering van de IJsselmeervereniging, komende zaterdag, presenteert ze haar conclusies. ,,We maken ons al jaren zorgen over de ontwikkeling van het IJsselmeer als geheel. Helpt het als je er een Nationaal Park van maakt?’’, zegt bestuurslid Auke Wouda van de IJsselmeervereniging.

Garanties
Lotte Hoek: ,,Als het IJsselmeer een Nationaal Park wordt, krijgt het er niet direct juridische status mee. Formeel houdt het niets in, maar je krijgt misschien wel een label en wat sociale status om te benadrukken hoe bijzonder het gebied is. Daarmee kun je wat bereiken in onderhandeling met overheidsinstanties. Met de status Nationaal Park kun je wel wat doen aan behoud van natuur en landschap, maar het geeft geen harde garanties.’’

Wie ’de baas’ is op het meer is mistig. ,,Dat is wel een beetje de vraag nu provincies het natuurbeleid moeten bepalen. Het Rijk blijft wel verantwoordelijk omdat dat de gebieden moet aanwijzen die bescherming verdienen, maar het is een beetje onduidelijk wie waar verantwoordelijk is. Natura 2000 en Natuur Netwerk Nederland gelden er, dus er zijn wel wat gebieden beschermd’’, aldus Lotte.

Ze ziet drie mogelijke sporen voor verdere bescherming. ,,Het hangt ervan af hoeveel tijd en moeite de IJsselmeervereniging er in kan steken, het is niet een hele grote vereniging (minder dan 1000 leden). Het verkrijgen van een Nationaal Parkstatus vergt heel veel lobbywerk.’’

IJsselmeergebied 2050
Een ander spoor is de Agenda IJsselmeergebied 2050 (onder leiding van Pieter den Besten van het ministerie van infrastructuur en milieu). Auke Wouda: ,,De overheden zijn er zelf ook achter dat het IJsselmeerbeleid te veel los zand is en dat er voor de komende jaren hele grote opgaven liggen voor het IJsselmeer. Daarom zij ze met die agenda 2050 begonnen.’’

Het derde spoor is aansluiting bij Nationaal Park Nieuw Land van de provincie Flevoland dat sinds oktober bestaat. Allemaal met mensenhanden gemaakte natuur. Het omvat de Oostvaardersplassen, de Lepelaarplassen, het Markermeer en de Marker Wadden.

Al zal de IJsselmeervereniging soms andere ambities hebben dan Nieuw Land. Nieuw Land wil veel bezoekers trekken en denkt ook aan een zonnecel-eiland van 25 tot 50 hectare. Een soort atol met zonnepanelen in het midden.

Maar de IJsselmeervereniging was tegen eilandbouw zoals de Marker Wadden en wilde eigenlijk de Houtribdijk doorsteken. ,,Dat willen we nog steeds’’, zegt Auke Wouda. ,,Ik weet niet of Nieuw Land dat ook zou willen, maar soms heb je een onverwachte wal die het schip keert. Op initiatief van de Waddenvereniging is er nu de vismigratierivier bij de Afsluitdijk en daar zou een open Houtribdijk mooi bij aansluiten.’’

Lees het gehele artikel op de bron: papieren NHD of digitaal, alleen voor abonnees

BBZ
EOC